Maisons-Laffitte.pl

Rafał A. Witkowski

Duch Czasu

fragment książki R. A. Witkowskiego pt.:
Imponderabilia. Opus magnum

Wystawa pt. „Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy” w Zamku Królewskim w Warszawie, która miała miejsce w ubiegłym roku to było to, o co mi chodziło, aby zaistniało w świecie kultury i co głoszę od lat i dobrze będzie, jeżeli ta tendencja będzie się utrzymywała. Głoszę, aby spoglądać na sztukę w kontekscie, aby ujmować ją na tle politycznym, społecznym, kulturalnym, ekonomicznym. Takie ujęcie pozwala dostrzec warunkowania przez owe dziedziny składające się na kontekst, pozwala zauważyć paralele między różnymi dziedzinami, wzajemne inspiracje, pozwala zatem uchwycić Ducha Czasu.

Uwarunowania to bardzo nielubiane słowo wśród wielu miłośników sztuki i licznych historyków sztuki. Już od Schellinga wiemy, że twórczość, sztuka to wolność najwyższa, a mowa o uwarunkowaniach to może być tego ujma.

Zeitgeist był głęboką myślą analityka historii i rzeczywistości w ogóle, jakim był Hegel. Idea filozofa ewoluowała i zrodziła z czasem socjologię, socjologię sztuki, ikonologię (ukazującą właśnie konteksty i paralele względem sztuki), strukturalizm. Ciekawy jest fakt, że historyk z jednego pokolenia wstecz, ale z tej samej epooki Oświecenia, czy jak kto woli: klasycyzmu, E. Gibbon pisał swoje prace naukowe analizując politykę, kulturę, społeczeństwo danego czasu – przez Gibbona i przez Hegla przemówił duch czasu i pisali oni o duchu czasów.

Powiedzmy też wyraźnie: od dekad zapominano o ikonologicznej metodzie, bo jest ona trudna, wymagająca analitycznego i syntetycznego myślenia oraz znajomości licznych dziedzin. Po prostu: w historii sztuki od dekad idzie się na łatwiznę. Nawet przedstawicielka Polskiej Akademii Nauk w korespondencji e-mailowej ze mną na pytanie: dlaczego wielu historyków sztuki odstąpilło od tej metody?, otrzymałem pokrętną odpowiedź deprecjonującą ikonologię. Przyznajcie się, że jest ona dla was za trudna.

Zamiast dojrzałych analiz i syntez w naukach historycznych i społecznych, mamy infantylne wyliczanki faktów, których nie umie się powiązać ze sobą, jak umiała to robić np. Szkoła Annales, a w Polsce potrafił J. Białostocki.

Duch Czasu. Dlaczego uważam go za wartość? Bo był on inspiracją, bo wysubtelniał obyczaje, bo przemawiał przez wielu geniuszy w postaci genialnych dzieł. Dlaczego piszę, że był? Bo Duch Czasu ulotnił się w znacznym stopniu; zastąpiły go dyrektywy, o czym już pisałem w jednym z dodatków w mojej Anatomii totaliaryzmu.

A jakie są pozostałe resztki Ducha Czasu? Algorytmy mediów społecznościowych. Paranoidalne piosenki w odpowiedzi na paranoidalne sytuacje społeczne. Politologia i ekonomia, które na ogół nie mają nic do powiedzenia, co miałoby głębię, a jedynie mają do zaoferowania wróżenie z fusów, stały się głównymi, ale ślepymi przewodniczkami po upolitycznionej rzeczywistości.

Warszawa, 2022

Imponderabilia

Opus Magnum

Autor: Rafał Aleksander Witkowski
Wydawca: Maisons-Laffitte.pl
Gatunek: Esej

Liczba stron: 224 (PDF 15 x 21 cm)
Pliki: PDF, EPUB
Zawiera ilustracje i bibliografię
Rok wydania: 2023

ISBN: 978-83-957651-2-4
Dostępny także darmowy fragment
Poszczególne rozdziały były już publikowane i uległy korektom i uzupełnieniom

Komunizm pozostawił po sobie spustoszenie. Wiek degradacji duchowej i ekonomicznej połowy świata, ale i wpływ marksizmu na, zdawałoby się, antykomunistyczny Zachód odbijają swoje piętno na życiu jednostek i społeczeństw. Jedynym ratunkiem człowieka Zachodu jest zanurzenie się w świecie wartości, na wędrówkę wśród których zapraszam. Jednakże nie jest to poradnik dla tych, którzy są w skrajnej sytuacji duchowej (zresztą w ogóle nie jest to poradnik); książka ta nie może i nie ma w zamiarze autora zastąpić diagnoz jednostek, choć owszem, wraz z pracą pt. Anatomia totalitaryzmu, stanowi m.in. diagnozę zbiorowych problemów współczesności (jakim jest chociażby depersonalizujący i odindywidualizujący kolektywizm). Książka ta napisana jest w formie eseju i autor zastanawia się w niej nad imponderabiliami i tematami uniwersalnymi oraz ponadczasowymi w kontekstach historycznych, ale i w odniesieniu do współczesności.

również w księgarniach:
E-bookowo.pl, Świat Książki, Matfel, Naukowa.pl, Booktown, Gandalf, Legimi, Virtualo, Upolujebooka.pl, Świat e-bookow, Woblink, Ibuk.pl, Inbook.pl

Tagi:
Imponderabilia, wartości, aksjologia, etyka, Sens Bycia, wolność, wiara, nadzieja, miłość, sprawiedliwość, pokój, bezpieczeństwo, prawda, dobro, piękno, sztuka, rodzina, kapitał społeczny, duch czasu, Zeitgeist, męstwo, relacje z Ukrainą, autentyczność, indywidualizm, pamięć, polityka, odpowiedzialność, honor, myślenie, poznanie, filozofia, prywatność, dialog, komunikacja, nauka, prawo naturalne, spór o uniwersalia, Absolut, bibliografia, ontologia, metafizyka, epistemologia, teologia, panteizm, transcendentalia

wszelkie prawa zastrzeżone