Maisons-Laffitte.pl

Rafał A. Witkowski
Męstwo
Fragment książki Imponderabilia. Opus Magnum

O ile kult dobra, prawdy, sprawiedliwości, roztropności itd. odbywa się wewnętrznie, w duchu, to kult męstwa – jednej obok umiarkowania, sprawiedliwości, roztropności, z cnót kardynalnych o rodowodzie antyczno-greckim – zawsze przybierał i przybierać będzie postać również zewnętrzną, jeśli nie patetyczną czy wręcz pompatyczną.

Dziś męstwo często mylone z pieniactwem, warcholstwem, pyskowaniem, zawsze wynikało z siły ducha, jego z jednej strony niewzruszoności (stoicyzm), z drugiej – skłonności do słusznego oburzenia z powodu gwałcenia imponderabiliów.

Na przestrzeni historii męstwo wielu bohaterów udowodniło, że dla niektórych są wartości cenniejsze niż ich własne życie, wszak umierali za Prawdę, za kraj, za honor. Wielkim bohaterom, począwszy od Sokratesa przez świętych, bojowników o niepodległość, powstańców 1944 r. po osoby takie jak ks. J. Popiełuszko najczęściej towarzyszył w myślach Bóg. Byli to bohaterowie ducha, czyli zupełnie inni od tych przedstawianych w filmach fabularnych, którzy choć z krwi i kości (na ile to możliwe na ekranie), którzy walczą z czymś lub o coś, są pozbawieni właśnie ducha.

Herosi znani z historii opiewani są w literaturze parenetycznej, w Złotej Legendzie J. de Voragine`a, nie mówiąc jak często pojawiają się od wieków w sztukach plastycznych. Plutarch (Żywoty sławnych mężów), G. Vasari (Żywoty malarzy, rzeźbiarzy i architektów), M. Bielski (Żywoty filozofów) na ogół nie gloryfikowali swoich bohaterów, ukazali ich zalety, ale i wady; pisali o nich jednak po to, by ukazywać wzory osobowe.

Okres romantyzmu to czas, w którym wykrystalizował się kult bohaterów nam najbliższy. Kwiatem epoki jest dzieło T. Carlyle`a Bohaterowie i nieco późniejsze: Przedstawiciele ludzkości R.W. Emersona. Autorzy ci zauważają, że na wybitnych jednostkach ze świata religii, literatury (Dante, Szekspir, Goethe), filozofii (Platon, Montaigne, Swedenborg, Rousseau), polityki (Cromwell, Napoleon) opiera się świat. W XX wieku A. Rand dodała do tego grona wielkich przedsiębiorców.

Duch filozofów (Rousseau), poetów (Mickiewicz, Słowacki, Krasiński) inspirował i popychał aż do rewolucji (od francuskiej, po powstania niepodległościowe). Literaci z kręgu paryskiej „Kultury” oraz Wydawnictwa NOWA zaszczepiali ducha rozważnej (a nawet ewolucyjnej) walki z komunizmem. Heros, Kapłan i Myśliciel S. Wyszyński jako realista nawoływał do rozważnej odwagi.

I w ten sposób zbliżyliśmy się w tej narracji do roku 2022. Należy w tym miejscu sparafrazować to, co Carlyle pisał o carze:

Putin ma jakąś tam siłę, dysponując tak wieloma karabinami, czołgami i żołdakami na swój użytek; wiele wysiłku go kosztuje by utrzymać tak wielką część ziemi we względnej politycznej jedności, lecz cóż, on nie umie mówić. Nie posiada głosu geniusza, słyszalnego przez wszystkich ludzi wszystkich epok. I jak dotychczas jest on wielkim, niemym potworem. Jego sprzęt zardzewieje i rozpłynie się w niebycie, podczas gdy głos Dantego, Słowackiego, Matejki, Szewczenki, Chagalla wciąż będzie słyszalny.

Carlyle oczywiście nie mógł znać jeszcze Dostojewskiego, Tołstoja, Bułhakowa, Riepina oraz Majakowskiego, Rodczenki i Gorkiego.

Tylko takimi, jak trzej ostatni podpierali się komuniści w ZSRR i chyba dzięki tym twórcom odnieśli sukcesy. Pozostali z wymienionych z zaświatów potępiają agresję i imperializm Rosji.

Dzisiaj męstwo polega także na byciu sobą, na wydawaniu nonkonformistycznych opinii – oto męstwo bycia, oto autoafirmacja zgodnie z filozofią P. Tillicha. Dlaczego jest to takie odważne? Bo jest tylu, którzy podkopują drugiemu wiarę w siebie, próbują podcinać mu skrzydła, odmawiają mu prawa do sądów etycznych, epistemicznych i estetycznych (wyrażania tego co uważa za dobre, prawdziwe, piękne) – krótko mówiąc próbują sprowadzić taką osobę do swojego poziomu.

Warszawa, 2022

Imponderabilia

Opus Magnum

Autor: Rafał Aleksander Witkowski
Wydawca: Maisons-Laffitte.pl
Gatunek: Esej

Liczba stron: 224 (PDF 15 x 21 cm)
Pliki: PDF, EPUB
Zawiera ilustracje i bibliografię
Rok wydania: 2023

ISBN: 978-83-957651-2-4
Dostępny także darmowy fragment
Poszczególne rozdziały były już publikowane i uległy korektom i uzupełnieniom

Komunizm pozostawił po sobie spustoszenie. Wiek degradacji duchowej i ekonomicznej połowy świata, ale i wpływ marksizmu na, zdawałoby się, antykomunistyczny Zachód odbijają swoje piętno na życiu jednostek i społeczeństw. Jedynym ratunkiem człowieka Zachodu jest zanurzenie się w świecie wartości, na wędrówkę wśród których zapraszam. Jednakże nie jest to poradnik dla tych, którzy są w skrajnej sytuacji duchowej (zresztą w ogóle nie jest to poradnik); książka ta nie może i nie ma w zamiarze autora zastąpić diagnoz jednostek, choć owszem, wraz z pracą pt. Anatomia totalitaryzmu, stanowi m.in. diagnozę zbiorowych problemów współczesności (jakim jest chociażby depersonalizujący i odindywidualizujący kolektywizm). Książka ta napisana jest w formie eseju i autor zastanawia się w niej nad imponderabiliami i tematami uniwersalnymi oraz ponadczasowymi w kontekstach historycznych, ale i w odniesieniu do współczesności.

również w księgarniach:
E-bookowo.pl, Świat Książki, Matfel, Naukowa.pl, Booktown, Gandalf, Legimi, Virtualo, Upolujebooka.pl, Świat e-bookow, Woblink, Ibuk.pl, Inbook.pl

Tagi:
Imponderabilia, wartości, aksjologia, etyka, Sens Bycia, wolność, wiara, nadzieja, miłość, sprawiedliwość, pokój, bezpieczeństwo, prawda, dobro, piękno, sztuka, rodzina, kapitał społeczny, duch czasu, Zeitgeist, męstwo, relacje z Ukrainą, autentyczność, indywidualizm, pamięć, polityka, odpowiedzialność, honor, myślenie, poznanie, filozofia, prywatność, dialog, komunikacja, nauka, prawo naturalne, spór o uniwersalia, Absolut, bibliografia, ontologia, metafizyka, epistemologia, teologia, panteizm, transcendentalia

wszelkie prawa zastrzeżone